Opłata mocowa
Opłata mocowa będzie miała istotny wpływ na poziom opłat dystrybucyjnych w 2026 roku dla wielu przedsiębiorstw, w szczególności tych charakteryzujących się wysokim zużyciem energii elektrycznej. Stawka opłaty mocowej wzrosła z 141,20 PLN/MWh w 2025 roku do 219,40 PLN/MWh w roku 2026, co oznacza wzrost o ponad 50%.Zmiana ta wymaga uwzględnienia w budżetach energetycznych przedsiębiorstw,ze względu na znaczący udział opłaty mocowej w całkowitych kosztach dystrybucji energii elektrycznej.
Jak działa opłata mocowa?
Opłata mocowa naliczana jest od wolumenu energii elektrycznej pobranej z sieci w godzinach 7:00-22:00 w dni robocze (z wyłączeniem sobót, niedziel oraz dni ustawowo wolnych od pracy). Istnieje jednak możliwość uzyskania istotnych oszczędności dzięki systemowi rabatów. System rabatów opiera się na prostej zasadzie – wyznacza się relację średniego zużycia energii w godzinach 7:00-22:00 i dzieli przez średnie zużycie w pozostałych godzinach doby, a następnie odejmuje od otrzymanej wartości 1. Ostatecznie, im niższa jest ta wartość, tym wyższy rabat. Wysokość samego rabatu zależy od przydziału do jednej z czterech grup rabatowych (K1-K4):
- K1 – wynik poniżej 5% – 83% rabatu
- K2 – wynik 5-10% – 50% rabatu
- K3 – wynik 10-15% – 17% rabatu
- K4 – wynik powyżej 15% – brak rabatu
Należy zaznaczyć, że rabat jest wyliczany dla każdej doby osobno.
Przykłady praktyczne
Przedsiębiorstwo produkcyjne pracujące w trybie całodobowym zazwyczaj kwalifikuje się do otrzymania rabatów, ponieważ pobór energii w godzinach nocnych jest zbliżony do poboru w ciągu dnia. Skutkuje to relatywnie niskim stosunkiem zużycia w godzinach szczytu, co umożliwia kwalifikację do korzystniejszych grup rabatowych.
Odmienna sytuacja występuje w przypadku przedsiębiorstw pobierających energię niemal wyłącznie w godzinach 7:00-22:00, przy minimalnym zużyciu nocnym. W takich przypadkach uzyskanie rabatów jest znacznie trudniejsze, a opłata mocowa stanowi większy udział w całkowitych kosztach energii elektrycznej.
Dwie strategie obniżenia kosztów
Dobrą wiadomością jest, że istnieją metody zmniejszenia wpływu wzrostu opłaty mocowej. Każda z nich ma inne warunki wdrożenia i potencjał oszczędności.
Optymalizacja #1 – przesunięcie godzin konsumpcji
Przesunięcie części zużycia energii poza godziny szczytu (czyli przed godz. 7:00 lub po godz. 22:00) jest teoretycznie prostą metodą ograniczenia kosztów. W praktyce wdrożenie tego rozwiązania bywa jednak trudne, szczególnie w przedsiębiorstwach o ściśle określonych godzinach pracy i ograniczonej elastyczności procesów technologicznych. Jednak warto rozważyć tę opcję, jeśli Twoja firma:
- posiada elastyczną produkcję lub procesy mogące pracować w godzinach nocnych
- dysponuje możliwościami magazynowania energii lub ciepła
- zarządza dużymi odbiorami (pompy, kompresory, piece), które można przesunąć w czasie.
Optymalizacja #2 – instalacja fotowoltaiczna
Instalacje fotowoltaiczne oferują praktyczniejszą i bardziej rentowną strategię redukcji kosztów opłaty mocowej. Ograniczenie poboru energii z sieci w godzinach dziennych zmniejsza różnicę pomiędzy średnim poborem w godzinach szczytu a pozostałymi godzinami doby, co zwiększa szanse na uzyskanie wyższych rabatów.
Z doświadczenia wynika, że wdrożenie instalacji PV w przedsiębiorstwie produkcyjnym przynosi obniżenie kosztów opłaty mocowej z dwóch powodów:
- Zmniejszenie poboru energii z sieci w godzinach szczytu – energia wyprodukowana przez instalację PV nie podlega opłacie mocowej
- Uzyskanie wyższych rabatów – redukcja dziennego poboru energii sieciowej umożliwia kwalifikację do korzystniejszych grup rabatowych
Efekt ten jest szczególnie silny dla firm o dużym zużyciu energii w godzinach dziennych właśnie wtedy, gdy instalacja PV pracuje z największą wydajnością.
Dla gospodarstw domowych i małych biznesów
Odbiorcy końcowi rozliczani w grupach taryfowych G oraz C1 (o mocy umownej do 16 kW) objęci są uproszczonym systemem ryczałtowym, w którym wysokość miesięcznej opłaty mocowej zależy od rocznego zużycia energii elektrycznej:
- Poniżej 500 kWh/rok – 4,29 PLN/miesiąc
- Od 500 do 1200 kWh/rok – 10,31 PLN/miesiąc
- Od 1200 do 2800 kWh/rok – 17,18 PLN/miesiąc
- Powyżej 2800 kWh/rok – 24,05 PLN/miesiąc
Podsumowanie
Wzrost opłaty mocowej o ponad 50% wymaga bieżącej, konkretnej analizy Twoich budżetów energetycznych na 2026 rok. Kluczowy jest audyt profilu zużycia energii, charakterystyka godzinowa poboru, wskazująca, kiedy i ile energii pobierasz z sieci. Na tej podstawie warto rozważyć działania ograniczające obciążenie opłatą mocową:
- Optymalizacja harmonogramów pracy – jeśli elastyczność procesu na to pozwala.
- Inwestycje w źródła energii rozproszonej – zwłaszcza instalacje fotowoltaiczne
